Z innej perspektywy

Nie pisz o własnych doświadczeniach, pisz z innej perspektywy. 

To podejście rekomendowała Toni Morrison osobom studiującym pod jej kierunkiem kreatywne pisanie i literaturę. Na pierwszy rzut oka stoi to w opozycji do popularnego zalecenia, aby w pisaniu czerpać ze znanych sobie zdarzeń i własnych przeżyć emocjonalnych. Oba podejścia jednak nie wykluczają się.
Trudno zupełnie odseparować się od swoich doświadczeń, poglądów i emocji, dlatego zawsze wpływają one na proces twórczy. 

Skorzystanie z zalecenia Toni Morrison ułatwi na głębszy namysł nad tworzonymi postaciami i ich motywacjami, zachęci do myślenia o doświadczeniach innych niż własne.

Jej podejście zakłada również odrzucenie stereotypów o różnych grupach społecznych, osobach w różnym wieku, reprezentujących różne zawody. Pisaniu z innej perspektywy ma towarzyszyć otwartość i myślenie poza tego typu schematami oraz skupienie na jednostce zamiast grupie, którą reprezentuje. 

Poniżej inną perspektywę przetestujesz w krótkiej formie. 

1. Przymiotniki.

Wypisz przymiotniki, które kojarzą ci się pozytywnie. Mogą dotyczyć stanu emocjonalnego, zachowania, wyglądu itd. 
Postaraj się zanotować przynajmniej 6-7, zyskasz większy wybór w dalszych krokach ćwiczenia. 

Zwykle pierwsze skojarzenia są raczej typowe – pierwsze rzeczy, które przychodzą do głowy, są często automatyczne, oczywiste. Dopiero po wypisaniu kilku typowych, pomysły stają się mniej schematyczne. Wśród więcej niż pięciu łatwiej znajdziesz słowa, które pomogą ci w znalezieniu nietypowej perspektywy do pisania. 

2. Zwierzęta, rzeczy.

Zapisz dowolną nazwę zwierzęcia albo rzeczy. Może być jednym słowem albo frazą, np. kot albo rudy kot. 
Możesz też wybrać z listy, np. rzutem kostką: 

• żółw 
• podręcznik 
• kura
• butelka na wodę 
• pszczoła 
• ziarnko piachu

3. Luźne skojarzenia.  

Wypisz przynajmniej kilka skojarzeń z wybranym zwierzęciem albo rzeczą – przymiotników, czasowników, rzeczowników; dowolnie.
Na tym etapie nie oceniaj ich przydatności. Mogą ułatwić późniejsze pisanie i skorzystasz z tych, które rzeczywiście będą potrzebne. Im więcej ich wypiszesz, tym większy wybór później. 

4. Wróć do przymiotników.  

Wybierz jeden, który pasuje do twojego zwierzęcia albo rzeczy oraz uzupełni zdanie: 

Tego dnia czuł_m się naprawdę (przymiotnik). 

Uzupełnione zdanie jest początkiem twojego tekstu. 

Możesz je też zmienić, np. dzień – na inną jednostkę czasu, określenie „naprawdę” na inne albo pominąć.
Tekst może mieć dowolną długość i formę, np. opisu sceny, monologu, dialogu, wiersza, listu. 

Piszesz go z perspektywy rzeczy/zwierzęcia. Postaraj się nie nazywać jej wprost, przynajmniej na początku tekstu. 
Zamiast tego, skoncentruj się na jej charakterystycznych cechach wyglądu, zachowaniach, funkcjonowaniu. 

Wykorzystaj luźne skojarzenia z kroku 3, które uznasz za pomocne. 

Redagowanie tekstów

Jak redagować teksty? Praktyczne wskazówki daje również Marcin Orliński w artykule „Jak z tekstu zrobić petardę„. 

Pochodzi z książki „Wyobraźnia | zbiór reguł jest nieograniczony” wydanej przez Loesje i dostępnej jako nieodpłatny e-book. 

Z Loesje poćwiczysz też tworzenie nieszablonowych metafor i dialogów czy wychodzenie poza klisze językowe, a zebrane ćwiczenia pisarskie znajdziesz w tematycznej kategorii „kreatywne pisanie„.